zęby mleczne

Zęby mleczne – higiena, wypadanie, leczenie mleczaków. Jak dbać o zęby mleczne i wyrzynające się zęby stałe?

Anna Wiktor
Zęby mleczne mają ogromne znaczenie dla zdrowia i późniejszego życia dziecka. Mleczaki pomagają w prawidłowym rozwoju kości szczęki, nauce przeżuwania, mówienia albo uśmiechania się. Pielęgnacja pierwszych zębów pomaga uzębieniu stałemu. Sprawdź, co należy wiedzieć o zębach mlecznych!

Stomatolodzy nazywają je pierwszym pokoleniem zębów oraz zębami czasowymi. Mleczaki w komplecie wyrastają u dzieci w wieku 3 lat, a wypaść powinny u 10–12 latków, zastąpione przez stałe uzębienie. Zęby mleczne kształtują zgryz, a przez to działanie aparatu mowy i jakość przeżuwania pokarmów. Dlatego należy o nie dbać od samego początku. Tym bardziej że są bardziej podatne na próchnicę. Mniej więcej od 6. do 12. roku życia wypadają mleczaki, a w ich miejscu wyrasta uzębienie stałe.

Pierwsze uzębienie, ząbkowanie – kiedy pojawiają się zęby mleczne?

Zawiązki pierwszych zębów mlecznych tworzą się jeszcze w okresie płodowym. Około 16. tygodnia ciąży następuje ich mineralizacja. Wyrzynanie zębów mlecznych z dziąseł rozpoczyna się pomiędzy 4. a 8. miesiącem życia. Mają taką samą budowę jak stałe zęby, ale są od nich słabsze i bardziej podatne na działanie kwasów, a w konsekwencji atakują je choroby w rodzaju próchnicy.

Zęby mleczne składają się z:

  • korony;
  • szkliwa;
  • miazgi;
  • zębiny;
  • kostniwa;
  • korzenia (komory i kanałów korzeniowych).

Ile zębów mlecznych ma zdrowe dziecko?

Rodzice często zadają wiele pytań w gabinetach stomatologicznych – np. ile jest zębów mlecznych? Albo „czy 5 to zęby mleczne?”. W końcu pierwsze ząbki u malucha to duże wydarzenie. W sumie do ukończenia 3. roku życia u dzieci wyrasta 20 zębów mlecznych – najpierw siekacze centralne, potem siekacze boczne, dalej kły, później pierwsze trzonowce, a na koniec drugie zęby trzonowe. Zwykle najpierw wyrzynają się mleczaki dolne, na żuchwie, a potem zęby mleczne górne ze szczęki – ale nie jest to nienaruszalna reguła w stomatologii. Kalendarz ząbkowania ma formę widełek czasowych, w razie wątpliwości należy skonsultować się ze stomatologiem.

Zobacz też:
Lakowanie zęba – na czym polega? Zabieg lakowania zębów u dzieci i dorosłych

Jak dbać o zęby mleczne – higiena jamy ustnej, zalecenia dentystów

Wiesz już, ile zębów mlecznych ma zdrowe dziecko. Teraz poznasz najważniejsze zasady pielęgnacji zębów mlecznych i higieny jamy ustnej u dzieci do pierwszego roku życia. W opinii stomatologów to kluczowy etap wyrastania zębów. Wszelkie zaniedbania wobec mleczaków w tym zakresie mają poważne konsekwencje w przyszłości. Na etapie wyrzynania zębów mlecznych ważne jest złagodzenie bólu dziąseł – np. delikatnie masując je czystym palcem, zwilżonym gazikiem albo dając dziecku chłodzący gryzak.

Szczotkowanie mlecznych zębów należy rozpocząć od razu. Dentyści zalecają szczoteczki z miękkimi włóknami. Należy również ostrożnie postępować z pastą – z początku maluchy nie umieją jej wypluć, a połknięcie pasty do zębów może spowodować biegunkę żołądkową albo fluorozę zębów mlecznych. Podczas mycia zębów mlecznych dziecka trzeba pamiętać także o wyczyszczeniu języka. Z reguły jałowa gaza sprawdza się lepiej niż szczoteczka do zębów. Według niektórych lekarzy dopiero w 8. roku życia dziecko ma na tyle rozwinięte zdolności manualne, że może w pełni samodzielnie myć zęby i jamę ustną.

Próchnica zębów mlecznych i inne choroby mleczaków. Jak leczyć zęby mleczne?

Szkliwo i korzenie zębów mlecznych są cieńsze, a korony słabiej zmineralizowane niż w przypadku stałego uzębienia. Przez to mleczaki są bardziej wrażliwe, a próchnica u dzieci występuje znacznie częściej. Sposób leczenia zębów mlecznych zależy od stadium rozwoju choroby. Na początku wystarczy wdrożyć zalecenie stomatologiczne w zakresie higieny. W najbardziej zaawansowanej postaci konieczna jest ekstrakcja zęba. Po czym poznać, że na zębach mlecznych pojawiła się próchnica? Jej objawy to:

  • puchnięcie i zaczerwienienie dziąseł;
  • biały osad;
  • krwawienie po szczotkowaniu.
Zobacz też:
Jak uśmierzyć ból zęba u dziecka? Domowe sposoby czy wizyta u stomatologa?

Próchnicę zębów mlecznych należy leczyć jak najszybciej, gdyż może doprowadzić do poważnych wad zgryzu. Najczęściej powodują ją niezbilansowana dieta (nadmiar cukrów prostych, które długo się rozkładają), zasypianie dziecka z butelką lub pokarmem w budzi, a także niedostatki higieny jamy ustnej dziecka. Pilnej uwagi wymagają również inne przypadłości, takie jak:

  • przetrwałe zęby mleczne (utrzymujący się na łuku zębowym mleczak spowalnia lub uniemożliwia rozwój zawiązku zęba stałego);
  • zgorzel zęba mlecznego;
  • zapalenie miazgi w zębie mlecznym;
  • nadwrażliwość zębów mlecznych;
  • erozja szkliwa.

Kiedy wypadają zęby mleczne i wyrzynają się zęby stałe?

W pewnym okresie życia w jamie ustnej znajdują się zarówno zęby mleczne, jak i zęby stałe. Dzieje się tak, kiedy za czwórką i piątką pojawia się szóstka. Mleczaki zaczynają wypadać w takiej samej kolejności, w której wyrastały. Najpierw powinny wypaść zęby przednie, potem kły i siekacze, a na koniec zęby przedtrzonowe. Zęby mleczne, ze względu na słabsze korzenie, w naturalny sposób ustępują pod naporem stałych zębów.

Niestety, nie zawsze wszystko idzie zgodnie z planem. Do utraty zęba może dojść podczas zabawy, w efekcie przypadkowego uderzenia. Zepsute zęby mleczne zaczynają infekować uzębienie stałe. Ząb stały może również nie mieć dość przestrzeni i wyrastać obok mleczaka, zamiast na jego miejscu. Dlatego należy dbać o zęby mleczne i udać się do lekarza, kiedy dzieje się coś poważnego. W skrajnych przypadkach konieczne jest leczenie ortodontyczne.

Planowe wypadanie zębów mlecznych

Kiedy pojawiają się pierwsze zęby stałe? To zależy od czasu utraty mleczaków, które zwykle przebiega według poniższego schematu:

  • górne zęby mleczne:
  • siekacze centralne – w wieku 6–7 lat;
  • siekacze boczne – 7–8 lat;
  • pierwsze trzonowce – 9–11 lat;
  • kły i drugie trzonowce – 10–12 lat;
  • dolne zęby mleczne:
  • siekacze centralne – 6–7 lat;
  • siekacze boczne – 7–8 lat;
  • pierwsze trzonowce – 9–11 lat;
  • kły – 9–12 lat;
  • drugie trzonowce – 10–12 lat.
Zobacz też:
Pasta do zębów dla dzieci z fluorem czy bez? Jaki powinna mieć skład?

Zdrowe zęby dziecka – profilaktyka i kontrola stanu zębów mlecznych u dzieci

Konieczność odpowiedniego mycia zębów i regularnych wizyt w gabinecie dentystycznym powinna być oczywistością. Niewiele osób ma świadomość, że o profilaktykę zębów mlecznych dziecka warto zadbać jeszcze w okresie płodowym. Stan uzębienia kobiety w ciąży ma wymierny wpływ na to, w jakiej kondycji będą mleczaki malucha. Dentyści radzą, by przyszłe matki co najmniej 2 razy w ciągu 9 miesięcy udały się na kontrolę, w tym raz na krótko przez wyznaczonym terminem porodu.

Zęby mleczne są niezwykle ważne dla dziecka. Pamiętaj o stosowaniu odpowiednich technik mycia oraz past – np. u trzylatków fluoru nie może być więcej niż 300 ppm. Dokładnie obserwuj stan mleczaków oraz zachowanie dziecka podczas karmienia. W razie jakichkolwiek pytań lub wątpliwości – skonsultuj się ze specjalistą.


Może Cię także zainteresować:
Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Poprzedni artykuł
początki próchnicy

Początki próchnicy zębów – rodzaje, profilaktyka stomatologiczna. Etapy rozwoju oraz metody leczenia próchnicy

Następny artykuł
zapalenie jamy ustnej u dzieci

Zapalenia jamy ustnej u dzieci. Rodzaje dolegliwości i sposoby leczenia stanów zapalnych w jamie ustnej wśród dzieci

Podobne artykuły