prawidłowy zgryz

Jak wygląda prawidłowy zgryz z boku i od przodu? Oto najczęstsze wady zgryzu i metody leczenia ortodontycznego

Anna Wiktor
Prawidłowy zgryz kształtuje się już od najmłodszych lat, jednak utrzymanie całej jamy ustnej w prawidłowym stanie nie jest łatwe, a wady zgryzu potrafią mocno utrudnić życie. Zobacz, jak wygląda prawidłowy zgryz i poznaj sposoby na jego zachowanie!

Piękny i równy uśmiech składa się z prostych, śnieżnobiałych zębów. Aby takim się cieszyć, warto dbać o uzębienie. ale również liczyć na to, że rodzice troszczyli się o prawidłowy rozwój naszej szczęki i żuchwy tuż po narodzeniu. W innych okolicznościach uzyskanie prawidłowego zgryzu wymaga wiele wysiłku. Ewentualne zaniedbania da się naprawić, jednak profilaktyka zawsze jest lepsza niż leczenie i poprawianie uzębienia przez ortodontę.

Poznaj cechy idealnego zgryzu i prawidłowe ułożenie zębów!

Proste zęby to nie do końca to samo, co prawidłowy zgryz. Pod tym pojęciem kryje się położenie górnego i dolnego łuku zębowego względem siebie. Ich wzajemna pozycja wywiera wpływ na prawidłowy rozwój twarzoczaszki, a w konsekwencji kształt rysów twarzy. Według norm przyjętych w ortodoncji prawidłowy zgryz zębów stałych wygląda w następująco:

  • górny łuk zębowy w szczęce ma kształt elipsy;
  • dolny łuk zębowy w żuchwie ma kształt paraboli;
  • oba łuki mają środek symetrii w tym samym miejscu;
  • zęby górne i dolne stykają się ze sobą;
  • korony górnych siekaczy zachodzą 2–3 mm przed korony siekaczy dolnych, przykrywając je częściowo w ok. 1/3 wysokości;
  • w częściach bocznych jamy ustnej występuje tzw. triada czynnościowa – każdy ząb dotyka 2 zębów z przeciwnego łuku.
Zobacz też:
Krzywe zęby u dzieci – jakie czynniki przyczyniają się do powstawania wad zgryzu u dzieci? 

W stomatologii do oceny tego, czy zgryz jest prawidłowy, często stosuje się 3-klasowy system Angle’a. Bazuje on na położeniu pierwszych stałych trzonowców („szóstki”) w górnym łuku zębowym, gdyż ich pozycja względem kości pozostaje niezmienna. Stanowią zatem idealny punkt odniesienia.

Czy prawidłowy zgryz dziecka wygląda inaczej niż u dorosłego?

Są pewne różnice, które stomatolog powinien bez większego trudu opisać. Wynikają one przede wszystkim z nieco innego kształtu kości szczęki i żuchwy. Zęby mleczne wyrzynają się po półkolu i nie ma pomiędzy nimi żadnej szpary. Do kiedy u dzieci trwa rozwój twarzy oraz uzębienia? Najczęściej po 15.–16. roku życia zgryz u nastolatka powinien prezentować się identycznie, jak u osób dorosłych.

Rodzaje wad zgryzu. Kiedy trzeba iść do ortodonty albo nosić aparat ortodontyczny?

O tym, że zgryzowi daleko do prawidłowego świadczą różnorodne objawy. Kiedy występują problemy z podstawowymi czynnościami fizjologicznymi (mówieniem, oddychaniem przez nos, połykaniem przy jedzeniu), należy udać się na badania. Na podstawie objawów lekarz rozpozna, z jaką dokładnie wadą zgryzu zmaga się dany pacjent. Najczęściej występujące nieprawidłowości to:

  • tyłozgryz – cofnięcie dolnego łuku zębowego względem górnego. Zęby przednie górne nie kontaktują się już z dolnymi, dochodzi do wywinięcia lub wycofania dolnej wargi, pogłębia się bruzda wargowo-bródkowa;
  • zgryz krzyżowy – przesunięcie linii półśrodkowej siekaczy powodujące asymetrię warg i nachodzenie części zębów dolnych na zęby górnego łuku;
  • przodozgryz – wysunięcie brody i dolnego łuku, przez co jego przednie zęby żuchwy wychodzą przed górne zęby sieczne;
  • zgryz otwarty – występuje tzw. szpara niedogryzowa, czyli dolne zęby nie mają kontaktu z górną szczęką;
  • zgryz głęboki – siekacze górne zachodzą zbyt mocno na siekacze dolne, zasłaniając je nawet całkowicie;
  • zgryz przewieszony – zęby boczne górne od strony podniebienia dotykają ściany przedsionkowego zębów dolnych.
Zobacz też:
Zgryz krzyżowy – czym się wyróżnia? W jaki sposób można leczyć taką wadę zgryzu?

Wady zgryzu należy kompleksowo leczyć. Pozostawione same sobie prowadzą m.in. do stłoczenia zębów, nieprawidłowego funkcjonowania mięśni, deformacji zmieniających wygląd twarzy, zaburzeń narządu żucia, utraty zębów i wielu innych dolegliwości.

Szkodliwe nawyki i inne przyczyny powstawania wad zgryzu u dzieci

Nic nie dzieje się bez przyczyny. Wielu wad można uniknąć, kiedy dba się o rozwój zgryzu i ustawienie zębów. Niektóre naturalne, bezwiednie wykonywane czynności przyczyniają się później do wielu problemów. Aby wspomóc rozwój dziecka oraz prawidłowego zgryzu u swoich pociech, pamiętaj o poniższych zasadach i wskazówkach:

  • możliwie szybko zabrać smoczek (po ok. 1,5 roku od narodzin);
  • przestać karmić piersią i z butelki, kiedy tylko się da;
  • podawać jedzenie o stałej konsystencji (gryzienie i przeżuwanie rozwija stawy skroniowo-żuchwowe);
  • ograniczyć ssanie palców (głównie kciuków), a najlepiej wyeliminować je całkowicie;
  • nie gryźć twardych przedmiotów (np. kredek);
  • nie obgryzać paznokci;
  • nie zgrzytać zębami o siebie;
  • unikać oddychania przez usta.

Prawidłowy zgryz i piękny uśmiech możesz odzyskać dzięki leczeniu

Sposób poradzenia sobie z wadą zgryzu zawsze zależy od jej rodzaju, przyczyny oraz indywidualnych uwarunkowań zdrowotnych. Na przykład próchnica i inne choroby wykluczają zastosowanie aparatu ortodontycznego. Zanim będzie można wyprostować krzywe zęby, najpierw trzeba je pozbyć się wszystkich dolegliwości w jamie ustnej. Wiek pacjenta również wpływa na metodę oraz przebieg leczenia ortodontycznego. Stosuje się m.in. wyrywanie zębów, opiłowywanie guzków czy opaski elastyczne na żuchwę.

Wiesz już, jak wygląda zgryz prawidłowy – cechy decydujące o estetycznym wyglądzie świadczą także o stanie zdrowia. Należy zatroszczyć się o higienę jamy ustnej oraz prawidłowe nawyki żywieniowe, a ryzyko tyłozgryzu i pozostałych wad znacząco spadnie. Plan leczenia zwykle obejmuje szereg długotrwałych, niejednokrotnie bolesnych oraz kosztownych czynności. Prawidłowy zgryz to nie tylko wygląd, ale przede wszystkim komfort codziennego życia.

Zobacz też:
Przodozgryz – jak leczyć wadę zgryzu u dzieci i dorosłych?

Może Cię także zainteresować:
Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Poprzedni artykuł
przodozgryz

Przodozgryz – jak leczyć wadę zgryzu u dzieci i dorosłych?

Następny artykuł
wady zgryzu

Jak wady zgryzu wpływają na jakość życia? Jak leczyć zaburzenia zgryzu? Oto najważniejsze informacje

Podobne artykuły