prawidłowy zgryz

Jak wygląda prawidłowy zgryz z boku i od przodu? Oto najczęstsze wady zgryzu i metody leczenia ortodontycznego

Anna Wiktor
Prawidłowy zgryz kształtuje się już od najmłodszych lat, jednak utrzymanie całej jamy ustnej w prawidłowym stanie nie jest łatwe, a wady zgryzu potrafią mocno utrudnić życie. Zobacz, jak wygląda prawidłowy zgryz i poznaj sposoby na jego zachowanie!

Piękny i równy uśmiech składa się z prostych, śnieżnobiałych zębów. Aby takim się cieszyć, warto dbać o uzębienie. ale również liczyć na to, że rodzice troszczyli się o prawidłowy rozwój naszej szczęki i żuchwy tuż po narodzeniu. W innych okolicznościach uzyskanie prawidłowego zgryzu wymaga wiele wysiłku. Ewentualne zaniedbania da się naprawić, jednak profilaktyka zawsze jest lepsza niż leczenie i poprawianie uzębienia przez ortodontę.

Poznaj cechy idealnego zgryzu i prawidłowe ułożenie zębów!

Proste zęby to nie do końca to samo, co prawidłowy zgryz. Pod tym pojęciem kryje się położenie górnego i dolnego łuku zębowego względem siebie. Ich wzajemna pozycja wywiera wpływ na prawidłowy rozwój twarzoczaszki, a w konsekwencji kształt rysów twarzy. Według norm przyjętych w ortodoncji prawidłowy zgryz zębów stałych wygląda w następująco:

  • górny łuk zębowy w szczęce ma kształt elipsy;
  • dolny łuk zębowy w żuchwie ma kształt paraboli;
  • oba łuki mają środek symetrii w tym samym miejscu;
  • zęby górne i dolne stykają się ze sobą;
  • korony górnych siekaczy zachodzą 2–3 mm przed korony siekaczy dolnych, przykrywając je częściowo w ok. 1/3 wysokości;
  • w częściach bocznych jamy ustnej występuje tzw. triada czynnościowa – każdy ząb dotyka 2 zębów z przeciwnego łuku.
Zobacz też:
Aparat na krzywy zgryz – kiedy zdecydować się na jego założenie? Jakie wady zgryzu może wyleczyć aparat ortodontyczny?

W stomatologii do oceny tego, czy zgryz jest prawidłowy, często stosuje się 3-klasowy system Angle’a. Bazuje on na położeniu pierwszych stałych trzonowców („szóstki”) w górnym łuku zębowym, gdyż ich pozycja względem kości pozostaje niezmienna. Stanowią zatem idealny punkt odniesienia.

Czy prawidłowy zgryz dziecka wygląda inaczej niż u dorosłego?

Są pewne różnice, które stomatolog powinien bez większego trudu opisać. Wynikają one przede wszystkim z nieco innego kształtu kości szczęki i żuchwy. Zęby mleczne wyrzynają się po półkolu i nie ma pomiędzy nimi żadnej szpary. Do kiedy u dzieci trwa rozwój twarzy oraz uzębienia? Najczęściej po 15.–16. roku życia zgryz u nastolatka powinien prezentować się identycznie, jak u osób dorosłych.

Rodzaje wad zgryzu. Kiedy trzeba iść do ortodonty albo nosić aparat ortodontyczny?

O tym, że zgryzowi daleko do prawidłowego świadczą różnorodne objawy. Kiedy występują problemy z podstawowymi czynnościami fizjologicznymi (mówieniem, oddychaniem przez nos, połykaniem przy jedzeniu), należy udać się na badania. Na podstawie objawów lekarz rozpozna, z jaką dokładnie wadą zgryzu zmaga się dany pacjent. Najczęściej występujące nieprawidłowości to:

  • tyłozgryz – cofnięcie dolnego łuku zębowego względem górnego. Zęby przednie górne nie kontaktują się już z dolnymi, dochodzi do wywinięcia lub wycofania dolnej wargi, pogłębia się bruzda wargowo-bródkowa;
  • zgryz krzyżowy – przesunięcie linii półśrodkowej siekaczy powodujące asymetrię warg i nachodzenie części zębów dolnych na zęby górnego łuku;
  • przodozgryz – wysunięcie brody i dolnego łuku, przez co jego przednie zęby żuchwy wychodzą przed górne zęby sieczne;
  • zgryz otwarty – występuje tzw. szpara niedogryzowa, czyli dolne zęby nie mają kontaktu z górną szczęką;
  • zgryz głęboki – siekacze górne zachodzą zbyt mocno na siekacze dolne, zasłaniając je nawet całkowicie;
  • zgryz przewieszony – zęby boczne górne od strony podniebienia dotykają ściany przedsionkowego zębów dolnych.
Zobacz też:
Przeskakująca żuchwa – charakterystyka problemu, przyczyny dolegliwości, leczenie

Wady zgryzu należy kompleksowo leczyć. Pozostawione same sobie prowadzą m.in. do stłoczenia zębów, nieprawidłowego funkcjonowania mięśni, deformacji zmieniających wygląd twarzy, zaburzeń narządu żucia, utraty zębów i wielu innych dolegliwości.

Szkodliwe nawyki i inne przyczyny powstawania wad zgryzu u dzieci

Nic nie dzieje się bez przyczyny. Wielu wad można uniknąć, kiedy dba się o rozwój zgryzu i ustawienie zębów. Niektóre naturalne, bezwiednie wykonywane czynności przyczyniają się później do wielu problemów. Aby wspomóc rozwój dziecka oraz prawidłowego zgryzu u swoich pociech, pamiętaj o poniższych zasadach i wskazówkach:

  • możliwie szybko zabrać smoczek (po ok. 1,5 roku od narodzin);
  • przestać karmić piersią i z butelki, kiedy tylko się da;
  • podawać jedzenie o stałej konsystencji (gryzienie i przeżuwanie rozwija stawy skroniowo-żuchwowe);
  • ograniczyć ssanie palców (głównie kciuków), a najlepiej wyeliminować je całkowicie;
  • nie gryźć twardych przedmiotów (np. kredek);
  • nie obgryzać paznokci;
  • nie zgrzytać zębami o siebie;
  • unikać oddychania przez usta.

Prawidłowy zgryz i piękny uśmiech możesz odzyskać dzięki leczeniu

Sposób poradzenia sobie z wadą zgryzu zawsze zależy od jej rodzaju, przyczyny oraz indywidualnych uwarunkowań zdrowotnych. Na przykład próchnica i inne choroby wykluczają zastosowanie aparatu ortodontycznego. Zanim będzie można wyprostować krzywe zęby, najpierw trzeba je pozbyć się wszystkich dolegliwości w jamie ustnej. Wiek pacjenta również wpływa na metodę oraz przebieg leczenia ortodontycznego. Stosuje się m.in. wyrywanie zębów, opiłowywanie guzków czy opaski elastyczne na żuchwę.

Wiesz już, jak wygląda zgryz prawidłowy – cechy decydujące o estetycznym wyglądzie świadczą także o stanie zdrowia. Należy zatroszczyć się o higienę jamy ustnej oraz prawidłowe nawyki żywieniowe, a ryzyko tyłozgryzu i pozostałych wad znacząco spadnie. Plan leczenia zwykle obejmuje szereg długotrwałych, niejednokrotnie bolesnych oraz kosztownych czynności. Prawidłowy zgryz to nie tylko wygląd, ale przede wszystkim komfort codziennego życia.

Zobacz też:
Krzywe zęby – jak poradzić sobie z problemem wad zgryzu?

Może Cię także zainteresować:
Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Poprzedni artykuł
przodozgryz

Przodozgryz – jak leczyć wadę zgryzu u dzieci i dorosłych?

Następny artykuł
wady zgryzu

Jak wady zgryzu wpływają na jakość życia? Jak leczyć zaburzenia zgryzu? Oto najważniejsze informacje

Podobne artykuły